NLP

Betekenissen zijn van groot belang voor ons functioneren!

Hierbij enkele stukjes uit mijn plenaire lezing gehouden 20 september 2008 voor logopedisten op de jaarlijkse NVLF Noorddag. Betekenissen zijn van groot belang voor ons functioneren. Sommige betekenissen zijn voor iedereen gelijk. Wij begrijpen de betekenis van een rood stoplicht of alarm of van de wekker. Maar ook die van symbolen als we lezen, rekenen of schrijven. Boeiender zijn de individuele en dus persoonlijke betekenissen. Je favoriete liedje, je lievelingskleur, het lekkerste ijsje, de geurende roos, het warme broodje bij de bakker, enz.

Roos Vonk hoogleraar sociale psychologie, zegt: ”Bij al onze meningen en opvattingen gaan we er van uit dat we het zo zien, omdat het zo is. We hebben onze meningen juist, omdat we denken dat ze kloppen, zolang we onze mening of overtuiging handhaven, moeten we wel vinden dat andere mensen iets over het hoofd zien. Het gevolg is dat we veel te weinig beseffen dat alles wat we waarnemen, zich afspeelt in ons eigen bewustzijn.”

Zo scheppen we allemaal onze eigen model van de wereld. NLP noemt dit filteren, let op de eerste vaktermen komen er aan. We zien onze overtuigingen als reflecties van de werkelijkheid, maar het zijn reflecties van onze eigen binnenwereld. Soms, een enkele keer als je dat wel ziet, als je beseft, Ik ben het die dit zo ziet, ervaart, het gaat over mijn verlangens, mijn overtuigingen, mijn passies. Dan zit je in de achtbaan en bezie je de wereld in een ruimer perspectief. Je overstijgt jezelf, en dan heb je een uitzicht!

Voorbeeld:

Zoals, een kindje uit de praktijk de nieuwe cursus map OMFT zag, en zegt dat er tanden op het plaatje staat.  Ja, vies hè, zullen we de map omdraaien? Was de reactie van een collega. Haar betekenis, is anders dan van het kind.

Waarneming, refereren aan alles wat er is

Zoals je kunt zien in de bovenstaande piramide, is er de referentie structuur van alles wat we waarnemen. Daarboven zie je de diepte structuur, en daar beginnen de verschillen al tussen de mensen, hoe nemen ze waar, ben je gericht op het visuele, of juist op de geluiden, heb je een scherpe neus voor alle geuren of is het een combinatie van deze zintuigen? Wat is jouw voorkeurssysteem?

Tijdens de cursus wordt dat uitgediept, ook gaan we dan dieper in op wat we aan informatie weglaten en wat vervormen we. Iemand met autisme heeft moeite om informatie en ervaringen tot een zinvol geheel samen te voegen. Autisme kan worden gezien als, een informatie en integratie stoornis, is een opvatting. Wij plaatsen losse onderdelen zoals letters in een woord, of woorden tot een zin in een onderling verband. Mensen met autisme kunnen dat niet of nauwelijks. Autistische kinderen die hebben geleerd dat 2 olifanten plus 1 olifant samen 3 olifanten zijn, kunnen zich moeilijk voorstellen dat hetzelfde geldt voor zebra’s, of sinaasappels. Ze hebben een gebrekkig generalisatievermogen.

Je kunt dus niet communiceren door altijd alle details te vertellen en het is heel handig als je op de goede manier gaat veralgemeniseren. Bv, een deur is een deur. Of het nou de voordeur is, de achterdeur, de draaideur, de staldeur, de kerkdeur, je weet de functie ervan. Dat hoef je niet steeds uit te vinden.

Hoe is NLP ontstaan?

Een beknopt stukje achtergrond informatie. NLP is ontstaan vanuit Amerika in de jaren ‘70. Aan het eind van de jaren zestig studeerde een zekere Richard Bandler en John Grindler aan de universiteit in California. Een van de grondleggers van NLP, R. Bandler, zoomde in op welke manier de mensen gebruik maken van taal, wat laten mensen weg, verdraaien ze of generaliseren ze is? In de jaren zeventig leidden Bandler en Grindler samen therapiegroepen, vanuit de Gestalt therapie. In deze groepen bedachten ze nieuwe methoden en probeerde deze uit. Zo begonnen zij ook het werk te bestuderen van Virginia Satir, een maatschappelijke werkster, die veel succes boekte met haar therapie. Zij was een succesvolle therapeute maar, wat maakte haar succesvol? Wat maakt jou tot een goede therapeut? Ze begonnen Satir te modelleren, na te doen en dat werd een onderdeel van de NLP. Hierbij komen we ook bij een definitie van NLP die gebruikt wordt in het boek “Essenties van NLP”.

NLP is modelleren, wat de een kan, kan het ander leren. De eerste deelnemers aan NLP workshops waren psychologen en psychiaters. Maar NLP bleek ook bruikbaar te zijn in vele niet therapeutische situaties. Grindler begon samen te werken met bedrijfsadviseurs. NLP waaide over van Amerika naar Nederland en het instituut in Nijmegen organiseerde in 1982 de eerste NLP workshops. Sindsdien zijn er ook NLP-ers in Nederland die een aantal bijdragen leveren aan de ontwikkeling van NLP en deze ontwikkeling en toepassingen zijn velen. NLP en allergie of mens en fobische klachten, zo ook NLP en Logopedie. Ook het provocatief coachen is de laatste jaren een actueel onderwerp op de NLP dagen.

Op welk niveau speelt het probleem zich af?

We hebben gezien dat mensen, in de taal die ze uiten, gebruik maken van hun eigen wereldbol, hoe bekijk ik de wereld? Dat kan zich op allerlei niveaus afspelen. De samenhang van die niveaus heeft Robert Dilts in kaart gebracht. Binnen de NLP is die bekend als de logische niveaus, of de piramide. Missie: Gezondheid is belangrijk. Ik moet denken aan een stempatiënte, die haar kaak erg gespannen had, bijna samen geknepen, wat ook duidelijk te zien was voor haar in de spiegel. NLP is ook modelleren dus voordoen en nadoen. Hoezeer ik mijn best deed om het los voor te doen en daar allerlei zintuiglijke beelden bij gebruikte, zoals, je onderkaak is verdoofd, slap, laat maar los, het is zwaar. Toch had het geen effect. Doorgaan met het aanbieden van hetzelfde geeft geen verandering. Dan vertelt de patiënt dat ze zich schaamt voor haar gebit. Aha, nu zitten we op een heel ander niveau, dan werken op losse kaak = gedrag niveau. Logisch dat er geen verandering plaats vond.

Werken op een hoger niveau heeft vanzelf een benedenwaarts effect, en veroorzaakt een verandering op lager niveau. Veranderingen op hoger niveau vraagt meer energie, maar ze zijn effectiever. Zoals ook bij deze patiënt, eerst aansluiten bij haar mening over haar schaamte voor het gebit, dat bespreken en luisteren wat die schaamte met haar doet. Beperkt haar dat? Kan ze het loslaten? En zo ja, wat zal dat met je doen? Ook hier wordt tijdens de cursus verder mee geoefend, zelf ervaren is toch de beste leerschool.

  • Waar / Wanneer
  • Wat / processen
  • Hoe / Vermogens / competenties
  • Waarom / betekenissen
  • Wie / zelfbeeld
  • Missie / spiritualiteit / visie

Met NLP zit je in een achtbaan, je beziet het steeds van een andere kant, je laat dingen los, je hebt vaart en onverwachte wendingen. Ik heb jullie even laten snuffelen aan NLP, ik hoop dat je zo het spoor te pakken hebt gekregen. Wil je er meer over weten, bel of mail me dan. Ik ben ook in overleg beschikbaar om een presentatie te verzorgen.

Wie beduvelt je het meest? Je eigen geest!

Met vriendelijke groet,

Magda Harmsma-Bakker